Narie (niem. Narien See) - jezioro rynnowe na Pojezierzu Iławskim, w województwie warmińsko-mazurskim. Jezioro jest typową rynną polodowcową. Zbocza rynny wznoszące się ponad wody jeziora są wyraźne i miejscami osiągają 40 m wysokości. Ma silnie rozwiniętą linię brzegową o długości około 50 km. Głębokość jeziora w kilku miejscach przekracza 40 m, a dno charakteryzuje się urozmaiconą konfiguracją. Obszar jaki zajmuje jezioro to około 1260 ha (według danych Leydinda powierzchnia jeziora wynosiła 1096,71 ha). Na jeziorze znajduje się 19 wysp, z których największe to Duża Wyspa, Mała Wyspa, Duchów, Kaczy Ostrów, Złota i inne. Rozciągłość jeziora z północy na południe wynosi prawie 10 km, natomiast szerokość jest zmienna i waha się od 150 m w części północnej do ponad 3 km w części środkowej na wysokości miejscowości Bogaczewo. Jezioro odwadnia w kierunku północnym niewielka rzeczka Narienka. Jezioro objęte jest strefą ciszy. Wody jeziora Narie zakwalifikowano do II klasy czystości oraz do I kategorii podatności na degradację. Zagrożenie stanowią punktowe źródła zanieczyszczeń doprowadzające ścieki bezpośrednio do zbiornika (Różański i wsp. 2002a). Kolejne badania potwierdziły II-gą klasę czystości i I-szą kategorię podatności na degradację. Do końca 2006 roku planowane było skanalizowanie całości terenów przyległych do jeziora i skierowanie ścieków na oczyszczalnie w Morągu (Krajewski 2005)(efekty skanalizowania nie znane). Najbliższa większa wieś, do której dojeżdża PKP, to Żabi Róg, a miasto to Morąg. Nad jeziorem położone są: Kretowiny, Bogaczewo, Boguchwały, Pojezierce i Wilnowo
Wokół jeziora Narie i na nim obowiązuje strefa ciszy, co oznacza, że nie wolno tam pływać używając silników spalinowych. Gospodarzem jeziora jest zakład rybacki w Bogaczewie - tu można nabyć zezwolenia wędkarskie. Swoją siedzibę ma także Morąski Klub Żeglarski "Keja".
Wokół jeziora umiejscowione są ośrodki wypoczynkowe rożnych "klas", a także pole campingowe, wypożyczalnie sprzętu wodnego, rowerów i centrum handlowe na półwyspie kretowińskim.
W okolicach Narie można obserwować ciekawe ptaki: orzeł, perkoz, myszołów, łabędź, kormoran.
Wyspy (według opracowania Leydinga[1] z połowy XX w.)
- Brzozowa Kępa (Birkwerder) wysepka, na południowej części jeziora Narii
- Goła Kępa (Barwerder) wysepka na jez. Narie
- Gierszak (niem. Geerschwerder) - wysepka położona w cieśninie jeziora Narie, przy Ponarskim Kącie.
- Grekna (Grekne) wysepka na jez. Narie
- Łabuny (Lebuhn) wysepki na jeziorze Narie
- Mały Ostrów (Kleiner Werder) wysepka na jez. Narie
- Mały Trzciniak (Kleiner Rohrwerder) wysepka na północnej części jeziora Narie, obok wyspy Trzciniak Wielki
- Olszowy Ostrów (Budwerder) wysepka na jez. Narie
- Ponarska Kępa (Lustwerder) wysepka na zatoce Ponary, odnodze jeziora Narie
- Ptasia Kępa (Spätling) wysepka na jez. Narie.
- Wielki Ostrów (Grosser Werder) wysepka na jez. Narie
- Zielony Ostrów (Schöntalk) wysepka na jez. Narie
inne nazwy fizjograficzne (wg Leydinga)"
- Ponary, Ponarski Kąt (niem. Narien Winkel) zatoka, odnoga jeziora Narie, przy majątku Ponary
- Długi Ostrów (niem. Langewerder), półwysep na jez. Narie
- Zielony Róg (niem. Heuwerder) półwysep na zachodniej części Ponar – odnogi jez. Narie
- Czerwona Strużka (niem. Rotes Flies) strumyk, dopływ jez. Narii
- Naria (niem. Nariefliess) strumyk łączący jezioro Narie i Mildze
- Dzwonkowa Góra (niem. Wecke Berg), góra 131 m, na południowym półwyspie jez. Narie
- Zamkowa Góra (niem. Schloss Berg) góra 146 m na południowym półwyspie jez. Narie.
- Borek (niem. Heide) - las, położony na półwyspie jeziora Narie, na południe od majątku Janowo.
Żródło: wikipedia
